Sign up with your email address to be the first to know about new products, VIP offers, blog features & more.

Ik zal de wereld nooit meer zien. Aantekeningen uit de gevangenis van Ahmet Altan

Posted on 0

Ahmet Altan

Nooit las ik een sterker betoog over de kracht van de literaire verbeelding

Op 26 september 2016 klokslag om 05:42 wordt er bij Ahmet Altan aangebeld. Door het kijkgaatje van de voordeur ziet hij de vesten van de antiterreurbrigade. Hij schrikt niet. Hij weet dat ze komen. Hij biedt de mannen zelfs thee aan en zegt, zoals zijn vader 45 jaar eerder: ‘Het is geen omkoperij, jullie kunnen gerust drinken.’

Plastic tafeltje

Zo begint het boek met 19 kortere en langere essays die Ahmet Altan aan een plastic tafeltje schreef in een cel van 3 bij 3. Een cel die hij met twee andere gedetineerden deelt. Op het tafeltje staat ook het kleine televisietoestel dat ze in de gevangenis hebben kunnen kopen. Aan het tafeltje moet ook gegeten worden. Maar als Altan schrijft, vertoeft hij in een andere wereld en vergeet hij alles om zich heen. De vellen van het manuscript steekt hij tussen de notities voor zijn advocaat. Zo worden ze beetje bij beetje uit de gevangenis gesmokkeld.

Humor

Het is geen bitter boek. Het is geen boek vol zelfbeklag. Het is ongelooflijk relaas van mentale sterkte, doorspekt met humor. Het is een ijzersterk betoog over de kracht van de literaire verbeelding.

Wanneer Ahmet Altan in de auto tussen de agenten van de anti-terreurbrigade zit, bieden ze hem een sigaret aan. Hij schudt zijn hoofd en slaat het aanbod met een glimlach af: ‘Ik rook alleen wanneer ik gespannen ben.’ Ahmet Altan weet niet waar dat zinnetje vandaan komt, maar het verandert op slag alles. Het deelt de werkelijkheid in tweeën. Aan de ene kant is er het lichaam dat is komen vast te zitten, aan de andere kant de geest die ‘die geloofde onaantastbaar te zijn en het daardoor ook was.’

De kracht van de verbeelding

Het boek is niet dik. Je leest het in een dag uit. Maar je kunt het, net als poëzie, lezen en herlezen. Telkens ontdek je iets nieuws. Het zit hem in de kracht van de ideeën en in de manier waarop die verwoord worden. Een aanrader voor iedereen die wil weten wat het betekent om onterecht opgesloten te worden, misschien zelfs levenslang, en toch de rug te rechten. De slotregels grijpen mij telkens opnieuw naar de keel. Wie geen schrijver is, zou er meteen een willen worden.

 

‘Ik schrijf in een gevangeniscel.

Maar ik ben niet in de gevangenis.

Ik ben een schrijver.

Ik ben noch waar ik ben noch waar ik niet ben.

Je kunt me gevangenzetten, maar je kunt me niet in de gevangenis houden.

Omdat ik, zoals alle schrijvers, over magie beschik. Ik loop met gemak door muren heen.’

Het boek Ik zal de wereld nooit meer zien. Aantekeningen uit de gevangenis is uitgegeven bij De Bezige Bij. Je haalt het in huis voor € 16,99.

 

 

Nog geen reacties.

Reageer

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *