Sign up with your email address to be the first to know about new products, VIP offers, blog features & more.

Een praatje bij een plaatje?

Posted on 1

Over de uitdaging die ‘beeldgedicht’ heet…

Al meer dan 10 jaar maak ik een gedicht bij een foto van Kristof Ghyselinck. Dat geheel wordt dan onze gezamenlijke nieuwjaarskaart.

Ik wil dat er een band is tussen woord en beeld, zodat ze elkaar versterken. Het beeld geeft extra betekenis aan het gedicht en omgekeerd. Het grote gevaar van zo’n opdracht is dat je als dichter gaat vertellen wat de lezer/kijker zelf kan zien. Dat is een val waarin je niet mag trappen.

Hoe tracht ik dat te vermijden? Ik laat zo’n foto altijd een nachtje bezinken. In mijn onderbewustzijn vermengt het beeld van de foto zich met elementen uit mijn persoonlijke beeldenbank. Dat alles samen levert een nieuw beeld/nieuwe ervaring op. Die probeer ik dan zo krachtig en gecondenseerd mogelijk onder woorden te brengen.

© K. Ghyselinck

Van zo’n gedicht ontstaan vaak wel tien versies. Het is voortdurend kiezen tussen varianten. Dat gaat heel intuïtief. Soms heeft het met beeldspraak te maken, vaak is het ook het ritme of de klankkleur van een woord dat de keuze dicteert.

Tijdens dat proces wordt veel geschrapt. Je tracht daarbij een emotie te verdichten, d.w.z. je probeert met zo weinig mogelijk woorden, zo veel mogelijk te zeggen. Jawel, ook dichters gaan economisch tewerk.

Hiernaast zie je de foto van Kristof en hieronder volgt de ‘definitieve’ versie van het gedicht. Voor de aardigheid voeg ik er ook de beginversie aan toe.

 

REGISSEUR (eindversie)

Ook als de regisseur powernapt,
draait de wereld door.

Een legertje figuranten
beneemt nu het toneel.

Dialogen kabbelen voort,
maar over totaal andere kwesties:

de euro, de indexsprong, de koppijn
van het glas te veel. Zwetende

actrices bezweren de bokkigheid
waarmee een ring is weggekeild.

De hoofdrol staat er
gelaten bij. Het is wennen

aan de zijlijn. Een bijfiguur
die dan de ruimte ruikt,

bestormt met flair de scène.
Zet er haar naaldhakken in.

Zelfs zonder regisseur beweegt
er veel. De cameraman weet het.

Regisseur (beginversie)

Ook als de regisseur powernapt
in zijn trailer, gaat het leven door.

Een legertje figuranten bestormt
het toneel, beweegt nu geheel

uit zichzelf. Dialogen kabbelen voort,
maar over totaal andere zaken:

de euro, de indexsprong, de koppijn
van het glas te veel. Zwetende actrices

buigen zich over een bruidsjonker
die zijn boeket heeft weggekeild.

De hoofdrol staat er helemaal
bedremmeld bij. Valt haast achterover

van zo weinig aandacht. Een vrouwelijke
bijfiguur ziet de kans schoon, bestormt

met de flair van een trouwjurk.
de scène. Zet er haar naaldhakken in.

Zelfs zonder regisseur valt er veel
in zijn plooi. De cameraman weet het.

1 Response
  • Paul ILEGEMS
    januari 4, 2012

    Vergelijking van de twee versies is interessant. Herinnert aan Elsschot ‘Achter de schermen’. Had best nog uitvoeriger gemogen van mij. Als die eerste versie werkelijk de eerste was, dan was het ook toen al een behoorlijk vers.

Reageer

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Verplichte velden zijn gemarkeerd met *